Retatrutide: de nieuwe Ozempic met opvallende resultaten

Retatrutide: waarom iedereen erover praat

De afgelopen weken duikt een nieuwe naam steeds vaker op in het nieuws over afslankmedicatie: retatrutide. In een uitgebreid artikel beschrijft ELLE.be dit middel als de 'nieuwe Ozempic', met veelbelovende resultaten uit klinisch onderzoek. Bij Go Leaner volgen wij deze ontwikkelingen op de voet, want patienten stellen er steeds vaker vragen over. In deze blog leggen we uit wat dit nieuwe middel precies is, hoe het zich verhoudt tot bestaande medicatie en wat de huidige stand van zaken is. Wil je eerst weten hoe deze categorie medicijnen werkt? Lees dan onze GLP-1 gids voor de basis voordat je verder leest.

Belangrijk vooraf: het middel is nog niet goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) of de Amerikaanse FDA. Het bevindt zich nog in de onderzoeksfase. Alles wat we hier bespreken is gebaseerd op gepubliceerde studies en wetenschappelijke verwachtingen, niet op een beschikbaar receptmedicijn. Dat onderscheid is essentieel, want in de media wordt het soms voorgesteld alsof je het binnenkort bij de apotheek kunt ophalen. Dat is op dit moment niet het geval.

Wat is retatrutide precies?

Retatrutide is een experimenteel injecteerbaar medicijn ontwikkeld door farmaceut Eli Lilly. Waar bestaande middelen zoals Ozempic en Wegovy op een enkel hormoonsysteem werken, en Mounjaro op twee, richt dit nieuwe middel zich op drie hormoonreceptoren tegelijk. Daarom wordt het ook wel een triple agonist genoemd. Het is de eerste in zijn soort die deze drie aangrijpingspunten combineert in een wekelijkse injectie.

De drie aangrijpingspunten zijn:

Deze derde component, de glucagonreceptor, onderscheidt het middel van bijvoorbeeld Mounjaro (dat alleen GLP-1 en GIP combineert). Onderzoekers vermoeden dat juist deze extra werking bijdraagt aan het opvallend hoge gewichtsverlies dat in studies werd gezien. Het idee erachter is dat je niet alleen minder eet, maar ook meer energie verbrandt, een dubbel mechanisme dat theoretisch tot snellere resultaten leidt.

Hoe verhoudt dit middel zich tot de huidige GLP-1-medicatie?

Om de positie ervan te begrijpen, helpt het om de generaties afslankmedicatie naast elkaar te zetten. De ontwikkeling ging in korte tijd van enkelvoudige naar meervoudige werkingsmechanismen. Waar de eerste generatie middelen slechts op een hormoonsysteem aangreep, combineert de nieuwste lichting er meerdere voor een sterker effect.

| Medicijn | Werkingsmechanisme | Status in Europa | |---|---|---| | Saxenda (liraglutide) | GLP-1 | Goedgekeurd | | Ozempic / Wegovy (semaglutide) | GLP-1 | Goedgekeurd | | Mounjaro (tirzepatide) | GLP-1 + GIP | Goedgekeurd | | Retatrutide | GLP-1 + GIP + glucagon | Onderzoeksfase |

Wil je meer weten over een specifiek middel? Bekijk dan onze pagina over Saxenda of de orale variant Rybelsus. Op onze overzichtspagina retatrutide houden we de nieuwste informatie bij zodra die beschikbaar komt.

Wat laten de onderzoeksresultaten zien?

De aandacht voor dit middel komt vooral door de uitkomsten van een fase 2-studie die in 2023 werd gepubliceerd in The New England Journal of Medicine. In deze studie kregen volwassenen met obesitas verschillende doseringen gedurende 48 weken toegediend. De opzet was dubbelblind en placebogecontroleerd, wat de betrouwbaarheid van de resultaten vergroot binnen de grenzen van een fase 2-onderzoek.

De belangrijkste bevindingen:

Ter vergelijking: bij semaglutide (Ozempic, Wegovy) wordt in studies gemiddeld zo'n 15 procent gewichtsverlies gezien, en bij tirzepatide (Mounjaro) tot ongeveer 20 tot 22 procent. De cijfers van dit nieuwe middel zijn dus opvallend, maar het gaat hier nog om vroege onderzoeksdata in een beperkte groep deelnemers.

Belangrijke kanttekening bij de cijfers

Het is verleidelijk om de percentages direct met elkaar te vergelijken, maar dat is wetenschappelijk niet helemaal correct. De studies verschillen in opzet, duur en deelnemersgroepen. Een fase 2-studie is bovendien kleiner dan de grote fase 3-studies die nodig zijn voor goedkeuring. Definitieve conclusies over de positie van dit middel ten opzichte van bestaande medicatie zijn daarom nog niet te trekken. Pas wanneer er grotere studies met langere looptijd zijn afgerond, kunnen we echt betrouwbare uitspraken doen over de relatieve effectiviteit.

Voor wie zou dit middel bedoeld kunnen zijn?

Net als bij andere GLP-1-medicatie wordt het onderzocht voor mensen met obesitas en mensen met type 2-diabetes. In de studies werd ook gekeken naar het effect op leververvetting (MASLD), een aandoening die vaak samengaat met overgewicht en die steeds vaker voorkomt in westerse landen.

De potentiele doelgroep zou vergelijkbaar zijn met die van de huidige middelen: volwassenen met een verhoogde BMI, vaak in combinatie met gezondheidsrisico's zoals hoge bloeddruk of een verstoorde bloedsuiker. Wil je weten of je in aanmerking zou kunnen komen voor afslankmedicatie? Bereken eerst je BMI en bekijk hoe het werkt bij een traject.

Het is belangrijk te benadrukken dat het middel nog niet voorgeschreven kan worden. Elke beslissing over afslankmedicatie hoort plaats te vinden in overleg met een BIG-geregistreerde arts, op basis van een individuele beoordeling van je gezondheid, voorgeschiedenis en doelen.

Bijwerkingen en veiligheid

De bijwerkingen lijken in grote lijnen op die van andere GLP-1-medicatie. De meest gemelde klachten in de studies waren maag-darmgerelateerd:

Deze klachten waren meestal mild tot matig en namen vaak af naarmate het lichaam aan het middel wende, zeker bij een geleidelijke opbouw van de dosering. Dit principe van langzaam ophogen kennen we ook bij de huidige medicatie en het helpt bijwerkingen te beperken. Een uitgebreid overzicht van bijwerkingen bij deze medicijnen vind je in onze bijwerkingen-gids.

Wat we nog niet weten

Omdat het middel nog in onderzoek is, ontbreken er langetermijngegevens. Vragen die nog beantwoord moeten worden:

Net als bij andere middelen geldt dat gebruik wordt afgeraden tijdens zwangerschap en borstvoeding zolang er onvoldoende veiligheidsgegevens zijn. Lees hierover meer in onze artikelen over zwangerschap en GLP-1 en borstvoeding en GLP-1. De grote fase 3-studies moeten uitsluitsel geven over de meeste van deze openstaande vragen.

De glucagonwerking: kansen en zorgen

De glucagonreceptor maakt dit middel bijzonder. Glucagon stimuleert het energieverbruik en de afbraak van vet in de lever, wat kan bijdragen aan extra gewichtsverlies. Tegelijk roept deze werking ook vragen op over de bloedsuikerregulatie, omdat glucagon van nature de bloedsuiker juist verhoogt. Dat lijkt op het eerste gezicht tegenstrijdig voor een middel dat ook diabetespatienten zou moeten helpen.

In de studies bleek dat de combinatie met GLP-1 en GIP dit effect in balans hield: de bloedsuikerwaarden verbeterden juist. Toch is dit een aandachtspunt dat in de grotere fase 3-studies nauwkeurig wordt gevolgd. Voor patienten met diabetes die ook metformine gebruiken, is dit een relevante factor om in de gaten te houden zodra het middel beschikbaar zou komen. Zorgvuldige monitoring van de bloedsuiker zal bij deze groep extra belangrijk zijn.

Wanneer komt het beschikbaar in Nederland?

Dit is de vraag die patienten ons het vaakst stellen. Het eerlijke antwoord: dat is nog onzeker. Het middel doorloopt momenteel grote fase 3-studies. Pas wanneer die zijn afgerond en positief beoordeeld, kan Eli Lilly goedkeuring aanvragen bij de EMA.

Reken op een proces dat nog enkele jaren kan duren voordat het middel, als alles meezit, in Europa op de markt komt. Zelfs daarna spelen leveringscapaciteit en vergoeding een rol. We hebben de afgelopen jaren bij Ozempic en Mounjaro gezien dat de vraag het aanbod soms ver overstijgt, met tijdelijke tekorten als gevolg. Het is dus goed mogelijk dat ook een nieuw middel na introductie niet meteen breed beschikbaar is.

Wat kun je nu al doen?

Wachten op een nog niet goedgekeurd middel is voor de meeste mensen niet de beste strategie. Er zijn al effectieve en goedgekeurde middelen beschikbaar. Bij Go Leaner begeleiden we trajecten met goedgekeurde GLP-1-medicatie onder toezicht van BIG-geregistreerde artsen. Bekijk onze prijzen voor een overzicht van de mogelijkheden.

Ga je reizen tijdens een lopend traject? Lees dan onze tips over reizen met Ozempic zodat je medicatie veilig en correct meegaat. Een goed begeleid traject met bestaande medicatie levert voor veel mensen nu al uitstekende resultaten op, zonder dat je hoeft te wachten op toekomstige ontwikkelingen.

In perspectief: hype of doorbraak?

De term 'nieuwe Ozempic' die ELLE.be gebruikt, is begrijpelijk maar ook misleidend. Het gaat namelijk niet om een verbeterde versie van Ozempic, maar om een fundamenteel ander medicijn met drie werkingsmechanismen in plaats van een. De vroege resultaten zijn indrukwekkend, maar de stap van veelbelovende studiedata naar een veilig, goedgekeurd en breed beschikbaar medicijn is groot.

Wat dit nieuws vooral laat zien, is hoe snel de wetenschap rond gewichtsbeheersing zich ontwikkelt. Waar we tien jaar geleden weinig effectieve medicamenteuze opties hadden, is er nu een hele reeks middelen, met dit experimentele middel als mogelijke volgende stap. Die snelheid van ontwikkeling is goed nieuws voor patienten, maar vraagt ook om een nuchtere blik op wat er nu wel en niet kan.

Ons advies: laat je niet meeslepen door de hype, maar baseer je keuzes op feiten en op het advies van een arts. De huidige goedgekeurde medicatie biedt voor veel mensen al uitstekende resultaten, mits ingebed in een traject met goede begeleiding, voeding en beweging. Een medicijn is namelijk geen wondermiddel, maar een hulpmiddel binnen een breder plan.

Conclusie

Retatrutide is een veelbelovend experimenteel middel dat in vroege studies opvallend hoge percentages gewichtsverlies liet zien. De combinatie van drie werkingsmechanismen maakt het uniek binnen de afslankmedicatie. Tegelijk is het cruciaal te beseffen dat het nog niet is goedgekeurd en nog jaren van onderzoek voor de boeg heeft.

Wie nu wil starten met een medisch begeleid afslanktraject hoeft niet te wachten: er zijn bewezen en goedgekeurde alternatieven beschikbaar. Bespreek je situatie altijd met een BIG-geregistreerde arts om te bepalen wat bij jou past en houd betrouwbare bronnen in de gaten voor de nieuwste ontwikkelingen.

Disclaimer: dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Beslissingen over medicatie neem je altijd in overleg met een BIG-geregistreerde arts.