Wanneer Is GLP-1 Geschikt?

BMI-criteria voor GLP-1

De internationale richtlijnen voor GLP-1 therapie bij gewichtsverlies hanteren als primair criterium: BMI van 30 kg/m² of hoger. Daarbij is het doel structurele verbetering van cardiometabole gezondheid, niet alleen cosmetisch gewichtsverlies.

Bij een BMI tussen 27 en 30 (overgewicht, geen formele obesitas) is GLP-1 ook geïndiceerd mits er sprake is van een of meer gewichtsgerelateerde comorbiditeiten. Dit is vergelijkbaar met de internationale criteria voor farmacologische behandeling volgens EASO en ADA.

Bij een BMI lager dan 27 is GLP-1 niet medisch geïndiceerd voor gewichtsverlies. Off-label voorschrijven in deze groep wordt door de meeste artsen afgeraden vanwege disproportioneel risico ten opzichte van mogelijke baten.

Comorbiditeit als aanvullende indicatie

Gewichtsgerelateerde aandoeningen die als comorbiditeit tellen: diabetes type 2 of prediabetes, hypertensie (bloeddruk >140/90), dyslipidemie (verhoogd LDL of triglyceriden, verlaagd HDL), obstructieve slaapapneu, non-alcoholische leververvetting (MASLD), polycysteus ovarium syndroom (PCOS), artrose in gewichtdragende gewrichten, hart- en vaatziekten, astma, chronische pijnklachten door gewicht.

Bij bewezen diabetes type 2 is semaglutide (Ozempic) of tirzepatide (Mounjaro) zelfs eerste keus na metformine als HbA1c onvoldoende onder controle is. De indicatie is dan primair glucoseregulatie, met gewichtsverlies als welkom bijeffect.

Contra-indicaties

Absolute contra-indicaties voor GLP-1: persoonlijke of familiale geschiedenis van medullair schildkliercarcinoom, multipele endocriene neoplasie type 2 (MEN2), zwangerschap en borstvoeding, overgevoeligheid voor de werkzame stof of hulpstoffen.

Ernstige gastroparese (vertraagde maaglediging door neuropathie of operaties) is een contra-indicatie omdat GLP-1 de maaglediging verder vertraagt. Dit geldt ook voor recente bariatrische chirurgie (<6 maanden geleden), tenzij anders besproken met de chirurg.

Bij een actieve pancreatitis of recente pancreatitis (<12 maanden) wordt GLP-1 afgeraden. Eerdere pancreatitis zonder recidief is een relatieve contra-indicatie waarbij voor- en nadelen afgewogen worden.

Relatieve contra-indicaties

Relatieve contra-indicaties zijn situaties waarin GLP-1 wel kan, maar met extra voorzichtigheid en monitoring: ernstige nierinsufficiëntie (eGFR <30), galblaasziekte in de voorgeschiedenis, diabetische retinopathie (snel gewichtsverlies kan tijdelijke verergering geven), eetstoornissen in de voorgeschiedenis, ernstige depressie of suïcidaliteit.

Bij een BMI <23 na eerder overgewicht (bijvoorbeeld na significant gewichtsverlies) moet er een duidelijke medische indicatie zijn om GLP-1 te starten of voort te zetten; cosmetisch gebruik buiten indicatie wordt afgeraden.

Bijzondere populaties

Zwangerschap en borstvoeding: GLP-1 mag niet. Vrouwen met zwangerschapswens wordt geadviseerd minimaal 2 maanden voor conceptie te stoppen. GLP-1 heeft geen anticonceptieve werking, dus adequate anticonceptie tijdens gebruik is belangrijk.

Kinderen en adolescenten: Saxenda en Wegovy zijn formeel geregistreerd vanaf 12 jaar bij adolescente obesitas. Andere GLP-1 middelen zijn in deze groep nog beperkt onderzocht.

Ouderen boven 75: GLP-1 is ook bij ouderen effectief en veilig, mits er geen cognitieve achteruitgang, malnutritie of sarcopenie bestaat. Extra monitoring van eiwitinname en spiermassa is aan te raden.

Mensen met eetstoornissen in de voorgeschiedenis (anorexia, boulimia): zeer terughoudend voorschrijven, meestal alleen in gespecialiseerde settings met psychotherapeutische begeleiding.

Beoordeling bij Go Leaner

Bij Go Leaner doorloop je een intake-consult met een BIG-arts waarbij BMI, middelomtrek, cardiovasculair risico, labwaarden en medische voorgeschiedenis worden beoordeeld. We vragen altijd naar eerdere behandelingen, medicatiegebruik, comorbiditeit en zwangerschapswens.

Op basis van deze beoordeling adviseren we wel of geen GLP-1 therapie, welk middel en welke dosering het meest passend is. Als GLP-1 niet geïndiceerd is, bespreken we alternatieven zoals GLI, voedingstherapie of doorverwijzing naar een obesitas-centrum.