GLP-1 afvallen

Hoe snel zie je resultaat

GLP-1 medicatie werkt in fases. In de eerste 2-4 weken zit je op de startdosering (bv Mounjaro 2,5 mg, Wegovy 0,25 mg). Dat is een opbouwperiode bedoeld om gewenning op te bouwen tegen bijwerkingen, niet om gewicht te verliezen. Je voelt vaak wel direct verminderde eetlust, maar de kilo's komen pas vanaf maand 2 echt op gang.

Van week 5 tot week 16 zit je in de actieve titratiefase. De dosering wordt elke 4 weken verhoogd en het gewichtsverlies versnelt. In deze periode val je gemiddeld 1-2 kg per week af bij optimale behandeling. Dat is meer dan de WHO-richtlijn voor verantwoord afvallen (0,5-1 kg/week) en zorgt soms voor 'ozempic face' door snel volumeverlies in het gezicht.

Na maand 4-6 stabiliseert het tempo. Op de therapeutische maximumdosering blijft het effect aanhouden, maar het lichaam past zich aan. Het tempo zakt naar 0,3-0,5 kg per week. Na maand 12 zit je meestal op of dichtbij je nieuwe setpoint en wordt onderhoud belangrijker dan extra afvallen.

Maandelijkse cijfers per medicijn

De volgende cijfers komen uit gepubliceerde klinische trials en zijn gemiddelden. Individuele resultaten variëren tussen 50-150% van deze waarden.

Saxenda (liraglutide 3 mg, dagelijkse injectie): gemiddeld 1,5 kg per maand in de eerste 6 maanden. Na 56 weken: gemiddeld 5-7% van startgewicht (~6-8 kg bij iemand van 100 kg).

Ozempic (semaglutide 1 mg, wekelijkse injectie): gemiddeld 2 kg per maand in de eerste 6 maanden. Na 68 weken: gemiddeld 10-12% van startgewicht (~10-12 kg bij 100 kg).

Wegovy (semaglutide 2,4 mg, wekelijkse injectie): gemiddeld 2,5-3 kg per maand in de eerste 6 maanden. Na 68 weken: gemiddeld 15-17% van startgewicht (~15-17 kg bij 100 kg).

Mounjaro (tirzepatide 15 mg, wekelijkse injectie): gemiddeld 3-3,5 kg per maand in de eerste 6 maanden. Na 72 weken: gemiddeld 18-22% van startgewicht (~18-22 kg bij 100 kg).

Rybelsus (semaglutide 14 mg, dagelijkse tablet): gemiddeld 1 kg per maand. Na 26 weken: 5-8% van startgewicht. Beduidend minder dan injectievormen door lagere absorptie.

Factoren die het tempo bepalen

Vijf belangrijke factoren maken het verschil tussen 'gemiddeld' resultaat en bovengemiddeld of ondergemiddeld resultaat.

Startgewicht: hoe hoger het startgewicht (en BMI), hoe meer absolute kilo's je verliest. Het percentage gewichtsverlies blijft echter relatief constant. Iemand van 130 kg verliest in zelfde traject meer kilo's dan iemand van 90 kg, maar beiden komen op vergelijkbaar gewichtsverlies-percentage.

Dosering: hogere doseringen geven meer gewichtsverlies. Wegovy 1,7 mg geeft ~10%, Wegovy 2,4 mg geeft 15-17%. Soms is een patiënt al tevreden op 1,7 mg en hoeft de maximumdosis niet bereikt te worden.

Dieet en beweging: zonder leefstijlverandering halveert het effect grofweg. Patiënten die ook hun voeding aanpassen en 150 min/week matig bewegen, halen de top-trial-resultaten. Patiënten die alleen op medicatie leunen halen 5-8% in plaats van 15%.

Vetweefsel-locatie: viscerale obesitas (rond buik) reageert sneller op GLP-1 dan perifere obesitas (rond heupen en dijen). Mannen verliezen daarom vaak sneller meetbaar gewicht dan vrouwen, hoewel het percentage uiteindelijk vergelijkbaar is.

Medische co-factoren: insulineresistentie, schildklier-disfunctie, hormonale onbalans (PCOS) en bepaalde medicatie (antidepressiva, antipsychotica, corticosteroïden) vertragen GLP-1 effect. Bij ons traject wordt dit gemonitord en eventueel mee-behandeld.

Wat te doen bij stagnatie

Stagnatie na 3-6 maanden komt veel voor en is meestal geen reden tot zorg. Zoals beschreven daalt het tempo na maand 4-6 natuurlijk. Een week of twee niet afvallen is normaal.

Pas bij 4 weken aaneengesloten geen gewichtsverlies en je bent nog ver van je doel, dan is actie nodig. Stappen die we doorlopen: dieet-review met diëtist (vaak sluipen er calorieën binnen door portiegrootte-creep), bewegings-intensivering (krachttraining toevoegen om spiermassa te behouden), dosering optimaliseren als je nog niet op maximum zit, eventueel switchen naar een sterker middel (bv van Ozempic naar Mounjaro).

Een specifieke vorm is 'weight loss plateau' na 12-18 maanden: het lichaam vindt een nieuw setpoint en het laatste 2-5% gewichtsverlies komt traag. Dit is medisch en lichamelijk normaal. Acceptatie van het nieuwe lichaamsgewicht is hier vaak belangrijker dan elk laatste kilo eruit forceren.

Verschil eerste 6 weken vs maand 6

In de eerste 6 weken val je relatief snel af door drie samenvallende effecten: drastisch verminderde eetlust (vooral in week 2-4), water-verlies door dieet-aanpassing, en verlies van glycogeen-voorraad. Dit is een 'kunstmatig' snel begin van 2-4 kg per week die afzakt naar de werkelijke afvalsnelheid.

Maand 2-4 is de echte vetverbrandingsfase. Het tempo is dan 1-1,5 kg per week, voornamelijk uit vetweefsel. Dit is het meest duurzame en gezonde afvallen.

Maand 6+ is consolidatie en metabole aanpassing. Het basaal metabolisme daalt licht (gemiddeld 5-15% bij fors gewichtsverlies), het lichaam wordt 'zuiniger' en moet harder werken om door te gaan met afvallen. Eiwit-inname (1,2-1,5 g/kg) en krachttraining worden hier essentieel om spiermassa te behouden en metabool verlies te beperken.

Behoud van gewichtsverlies

GLP-1 helpt niet alleen bij afvallen maar ook bij gewichtsbehoud. STEP 4-trial liet zien dat patiënten die na 20 weken Wegovy continueerden gemiddeld 17% gewichtsverlies behielden, terwijl patiënten die naar placebo werden geswitcht 7% van het gewicht weer aankwamen in dezelfde periode.

Dit suggereert dat GLP-1 voor veel patiënten chronische therapie is, net zoals bloeddrukmedicatie of statines. Stoppen na het bereiken van streefgewicht zonder vervangende interventies (intensieve coaching, structurele leefstijlverandering, mogelijk 'maintenance' dosering) leidt vaak tot grotendeels terugkomen van het gewicht binnen 12-18 maanden.

Bij Go Leaner werken we daarom met een 4-fasen anti-jojo protocol: opbouw, gewichtsverlies, stabilisatie en onderhoud. In de onderhoudsfase wordt de dosering soms gehalveerd en wordt leefstijlcoaching geïntensiveerd.

Wanneer ben je een non-responder

De medische definitie van non-respons is minder dan 5% gewichtsverlies na 12 weken op de therapeutische dosering. Dat geldt voor circa 8-15% van patiënten in trials.

Mogelijke oorzaken: te lage dosering (oplossing: titreren naar maximum), te korte titratie-periode (oplossing: geduld, meeste resultaat komt pas op maximum dosis), interfererende medicatie (antidepressiva als SSRI of TCA, antipsychotica, corticosteroïden, bepaalde anti-epileptica), niet-gediagnosticeerde hypothyreoïdie of cortisol-overproductie (Cushing), of onderliggende eetstoornis (bv binge-eating) die niet door GLP-1 wordt opgelost.

Bij echte non-respons na 16-20 weken op maximum dosis kan worden gewisseld naar een ander GLP-1. Switch van Ozempic naar Wegovy (zelfde stof, hogere dosering) is eenvoudig. Switch van semaglutide naar tirzepatide (Mounjaro) geeft vaak alsnog respons doordat het dual-mechanisme andere paden activeert.