Werkzame stof · GLP-1 receptor-agonist
Semaglutide
De werkzame stof achter Ozempic, Wegovy en Rybelsus. Een GLP-1 receptor-agonist die diabetes type 2 behandelt en gewichtsverlies van 10 tot 17% kan bereiken bij obesitas.
Werkzame stof
Semaglutide
Klasse
GLP-1 agonist
Merken
3 (Ozempic/Wegovy/Rybelsus)
Gewichtsverlies
10 tot 17%
Wat is semaglutide?
Semaglutide is een synthetisch peptide-geneesmiddel dat behoort tot de klasse van GLP-1 receptor-agonisten. Het is ontwikkeld door Novo Nordisk en sinds 2017 op de markt. Het molecuul bootst het natuurlijke darmhormoon GLP-1 (glucagon-like peptide-1) na, maar is zodanig aangepast dat het veel langer in het lichaam blijft (halfwaardetijd ongeveer een week, tegenover een paar minuten voor natuurlijk GLP-1).
Door semaglutide eenmaal per week te injecteren of dagelijks oraal in te nemen, blijft de GLP-1 activatie continu actief. Dat geeft een gestaag effect op eetlust, maaglediging en bloedsuikerregulatie. Deze farmacologische trucage heeft semaglutide tot een van de meest invloedrijke geneesmiddelen van het afgelopen decennium gemaakt.
Semaglutide is op dit moment via drie verschillende merken in Nederland verkrijgbaar, allemaal van Novo Nordisk. Elke versie heeft een eigen indicatie, dosering en toedieningsvorm. Meer over de individuele merken vind je op onze pagina's over Ozempic, Wegovy en Rybelsus.
Werkingsmechanisme
Semaglutide werkt via meerdere parallelle mechanismen die samen het therapeutisch effect veroorzaken.
Doelweefsel
Hypothalamus
Vermindering van honger en verhoogd verzadigingsgevoel via centrale activatie van GLP-1 receptoren in het verzadigingscentrum.
Doelweefsel
Maag
Vertraging van maaglediging: voedsel blijft langer in de maag, waardoor verzadigingsgevoel langer aanhoudt en bloedsuikerpieken na maaltijden afvlakken.
Doelweefsel
Alvleesklier
Glucose-afhankelijke insuline-afgifte: meer insuline alleen wanneer de bloedsuiker te hoog is. Tegelijk remming van glucagon-afgifte. Daardoor geen hypoglykemie-risico bij monotherapie.
Doelweefsel
Lever
Indirecte verbetering van leverfunctie via gewichtsverlies en verminderde insulineresistentie. Vooral relevant bij MASLD (non-alcoholische leversteatose).
De drie semaglutide-merken vergeleken
Alle drie de merken bevatten dezelfde werkzame stof, maar verschillen in indicatie, dosering en toediening.
| Ozempic | Wegovy | Rybelsus | |
|---|---|---|---|
| Werkzame stof | Semaglutide | Semaglutide | Semaglutide |
| Toedieningsvorm | Injectie 1x/week | Injectie 1x/week | Tablet dagelijks |
| Max dosering | 2 mg | 2,4 mg | 14 mg |
| Indicatie NL | Diabetes type 2 | Obesitas | Diabetes type 2 |
| Gewichtsverlies | ~10-12% | ~15-17% | ~5-8% |
| Vergoeding obesitas | Off-label (nee) | Soms (GVS-criteria) | Off-label (nee) |
| Kosten/maand | €106-190 | €140-190 | €110-170 |
Waarom dezelfde stof in verschillende doseringen? Bij obesitas (Wegovy) is een hogere dosering effectiever voor gewichtsverlies. Bij diabetes (Ozempic) is een lagere dosering meestal voldoende voor glucose-controle. Rybelsus moet hoog gedoseerd worden omdat de orale absorptie veel lager is dan injectie.
Klinische evidentie
De STEP-trial reeks (Wegovy 2,4 mg, gepubliceerd in The New England Journal of Medicine 2021) liet een gemiddeld gewichtsverlies van 15% zien in 68 weken bij obesitas-patiënten zonder diabetes. STEP-1 (n=1.961) was de pivotal study; STEP-2, STEP-3 en STEP-4 bevestigden het effect bij verschillende subgroepen.
De SUSTAIN-trial reeks (Ozempic 0,5-1 mg) toonde HbA1c-daling van 1,2-1,8% bij type 2 diabetes en gewichtsverlies van 4-6 kg. Voor de hogere dosering (2 mg) liet SUSTAIN FORTE meer gewichtsverlies zien (6-7 kg).
De SELECT-trial (Ozempic 2,4 mg bij hartpatiënten zonder diabetes, NEJM 2023) was het eerste bewijs dat semaglutide het risico op hart- en vaatziekten verlaagt: 20% reductie van major adverse cardiac events (MACE). Dit wordt nu meegewogen in de vergoeding van Wegovy bij specifieke patiëntgroepen.
Bijwerkingen en risico's
Het bijwerkingenprofiel is voor alle semaglutide-merken vergelijkbaar. Verschillen bestaan vooral in de frequentie door de dosering.
Veelvoorkomend (>10%)
- Misselijkheid (20-44%)
- Diarree (12-30%)
- Braken (10-24%)
- Obstipatie (10-24%)
- Buikpijn, opgeblazen gevoel
Zeldzaam maar serieus
- Acute pancreatitis
- Cholecystitis / galstenen
- Diabetische retinopathie verergering
- Verdenking MTC bij familieanamnese
Overweeg je een semaglutide-behandeling?
Onze BIG-geregistreerde artsen beoordelen of Ozempic, Wegovy of Rybelsus het beste bij jouw situatie past. Inclusief uitgebreid bloedonderzoek, persoonlijk titratieschema en maandelijkse monitoring.
Verdiep je in semaglutide-medicatie
Diepgaande, medisch onderbouwde artikelen — geschreven door onze artsen.
Klaar om te beginnen?
Check in 2 minuten of u in aanmerking komt voor GLP-1 behandeling.
Check Geschiktheid